Na czym polega estoński CIT? To alternatywny sposób rozliczania podatku dochodowego od osób prawnych, w którym obowiązek podatkowy przesuwa się z momentu wygenerowania zysku na czas jego wypłaty udziałowcom. Jeśli spółka reinwestuje wypracowane środki i nie przekazuje ich wspólnikom, podatek po prostu nie występuje.
Rozumienie tego, na czym polega CIT estoński, przynosi największe korzyści przedsiębiorstwom zorientowanym na ciągły rozwój, które chcą wyeliminować comiesięczne zaliczki i zatrzymać kapitał w firmie.
Spis treści
Na czym polega CIT estoński?
Estoński CIT, formalnie nazywany ryczałtem od dochodów spółek, zastępuje klasyczny model opodatkowania oparty na corocznym rozliczeniu dochodu. W standardowym CIT podatek nalicza się od wypracowanego zysku niezależnie od tego, czy trafił on do wspólników, czy pozostał w spółce. Model estoński odwraca tę zasadę: opodatkowaniu podlega dopiero rzeczywista wypłata zysku, na przykład w formie dywidendy.
Spółka, która nie wypłaca zysków przez kilka lat, przez ten czas w ogóle nie rozlicza podatku dochodowego od bieżącej działalności operacyjnej. Podatek pojawia się dopiero w momencie, gdy pieniądze faktycznie opuszczają spółkę i trafiają do kieszeni udziałowców.
Jak działa ryczałt od dochodów spółek?
Rozliczenia w ramach ryczałtu od dochodów spółek opierają się na wyniku księgowym, a nie na odrębnej ewidencji podatkowej. Spółka na ryczałcie nie ustala kosztów uzyskania przychodu ani amortyzacji podatkowej w dotychczasowym rozumieniu – podstawą jest sprawozdanie finansowe sporządzone zgodnie z ustawą o rachunkowości.
Z tego wynika też brak comiesięcznych lub kwartalnych zaliczek na CIT. Zobowiązanie podatkowe powstaje jednorazowo, w momencie podjęcia uchwały o podziale zysku i jego wypłacie. Do czasu takiej decyzji cały wypracowany wynik zostaje w spółce i może być swobodnie reinwestowany.
Stawki estońskiego CIT
Wysokość ryczałtu zależy od statusu podatnika, dlatego stawki estońskiego CIT nie są jednolite dla wszystkich spółek. Zgodnie z art. 28o ustawy o CIT wynoszą one 10% podstawy opodatkowania dla małego podatnika oraz podatnika rozpoczynającego działalność, a 20% podstawy opodatkowania dla pozostałych spółek.
To jednak nie jest jedyne obciążenie – w momencie wypłaty dywidendy dochodzi PIT od wspólnika, pomniejszony o odpowiednią część zapłaconego wcześniej ryczałtu. Po uwzględnieniu tej zależności efektywne opodatkowanie estońskiego CIT wynosi około 20% dla małych podatników i około 25% dla pozostałych spółek – w obu przypadkach mniej niż w klasycznym CIT, gdzie łączne obciążenie CIT i PIT sięga odpowiednio 26,29% i 34,39%. Dokładne wyliczenie zależy od struktury właścicielskiej i wysokości planowanej wypłaty, dlatego przed podjęciem decyzji dobrze zestawić oba warianty na konkretnych liczbach spółki.
Warunki estońskiego CIT
Warunki estońskiego CIT trzeba spełnić łącznie i utrzymywać przez cały okres stosowania ryczałtu – niespełnienie choćby jednego z nich w trakcie roku podatkowego oznacza utratę prawa do tej formy opodatkowania.
Forma prawna i struktura właścicielska
Z ryczałtu mogą korzystać wyłącznie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, spółki komandytowe oraz spółki komandytowo-akcyjne. Ich udziałowcami, akcjonariuszami lub wspólnikami muszą być wyłącznie osoby fizyczne. Spółka nie może przy tym posiadać udziałów ani akcji w innych podmiotach, tytułów uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych ani praw związanych z byciem fundatorem czy beneficjentem fundacji lub trustu (z wyłączeniem fundacji rodzinnej).
Limit przychodów pasywnych
Jeżeli przychody pasywne – z wierzytelności, odsetek, praw autorskich, praw własności przemysłowej, zbycia instrumentów finansowych czy transakcji z podmiotami powiązanymi, jeśli nie towarzyszy im wartość dodana pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma – przekroczą 50% wszystkich przychodów spółki osiągniętych w poprzednim roku podatkowym, prawo do ryczałtu przepada.
Wymóg zatrudnienia
Spółka musi zatrudniać co najmniej 3 osoby na podstawie umowy o pracę w przeliczeniu na pełne etaty, niebędące jej wspólnikami, przez minimum 300 dni w roku podatkowym (lub 82% dni, gdy rok podatkowy jest krótszy niż 12 miesięcy). Alternatywą jest zatrudnienie na innej podstawie niż umowa o pracę, jeśli miesięczne wydatki na wynagrodzenia co najmniej trzech osób sięgają trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw i wiążą się z odprowadzaniem PIT lub składek ZUS. Dla małego podatnika w pierwszym roku ryczałtu próg ten obniża się do 1 osoby, a spółki rozpoczynające działalność mają dwuletni okres przejściowy z obowiązkiem corocznego zwiększania zatrudnienia o co najmniej 1 etat.
Pozostałe wyłączenia
Z ryczałtu nie skorzystają m.in. przedsiębiorstwa finansowe, instytucje pożyczkowe, spółki w upadłości lub likwidacji, podmioty korzystające ze zwolnień w ramach SSE i PSI oraz firmy powstałe w wyniku przekształceń, połączeń czy podziałów (przez określony czas od takiej operacji).
Precyzyjne ustalenie, czy dana spółka spełnia kryteria wyłączeń, wymaga indywidualnej analizy prawnej i finansowej. Niezależnie od tego, gdzie mieści się siedziba firmy, taka weryfikacja chroni przedsiębiorstwo przed popełnieniem kosztownego błędu. Przeanalizowanie struktury udziałowej oraz źródeł przychodów jeszcze przed złożeniem zawiadomienia do urzędu skarbowego to kluczowy krok – z pomocą przychodzi wówczas nasz doradca podatkowy (Poznań stanowi główną siedzibę Kancelarii, jednak pełne wsparcie w tym zakresie świadczymy również w trybie zdalnym dla podmiotów z całej Polski).
Zgłoszenie ZAW-RD
Przejście na ryczałt wymaga złożenia formularza zawiadomienia ZAW-RD do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym spółka ma być opodatkowana ryczałtem. Wybór jest możliwy zarówno na początku roku podatkowego, jak i w jego trakcie – wtedy jednak spółka musi na koniec miesiąca poprzedzającego zmianę zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe.
Korzyści estońskiego CIT
Spółka na ryczałcie nie odprowadza miesięcznych ani kwartalnych zaliczek – podatek pojawia się jednorazowo, przy wypłacie zysku. Nie musi też prowadzić odrębnej ewidencji podatkowej ani ustalać kosztów uzyskania przychodu czy amortyzacji – rozliczenie opiera się na wyniku księgowym. Cały niewypłacony zysk zostaje w spółce, co daje większą swobodę w finansowaniu inwestycji bez dodatkowego obciążenia podatkowego. Dodatkowo spółka, która pozostanie na ryczałcie przez co najmniej cztery kolejne lata, unika podatku od różnic przejściowych między wynikiem rachunkowym a podatkowym.
Decyzję o wyborze tej formy opodatkowania dobrze jednak poprzedzić analizą konkretnej sytuacji spółki – zwłaszcza planowanej polityki wypłat i struktury zatrudnienia. Z usługi doradztwa w zakresie estońskiego CIT korzystają najczęściej spółki, które chcą sprawdzić opłacalność zmiany na liczbach z własnego bilansu, jeszcze zanim złożą zawiadomienie ZAW-RD.
Estoński CIT – wszystkie nasze analizy w jednym miejscu
Od zasad działania ryczałtu, przez warunki wejścia, po najczęstsze ryzyka związane z ukrytymi zyskami i wynagrodzeniem wspólników.
Jak działa i kiedy się opłaca
Warunki i wyłączenia
Ukryte zyski i wynagrodzenia
Podsumowanie
CIT estoński opiera się na prostym mechanizmie: odracza moment opodatkowania z chwili osiągnięcia zysku na moment jego wypłaty wspólnikom. Oznacza to stawkę 10% dla małych podatników oraz 20% dla pozostałych podmiotów, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów dotyczących struktury właścicielskiej, poziomu zatrudnienia i limitu przychodów pasywnych. Dla firm reinwestujących środki to realna szansa na znaczną poprawę płynności finansowej, jednak rozwiązanie to wymaga ciągłego nadzoru nad formalnościami przez cały okres korzystania z ryczałtu.
Zapraszamy do kontaktu – przeanalizujemy sytuację Państwa spółki, zweryfikujemy komplet wymogów i sprawnie przeprowadzimy cały proces zgłoszenia.